أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
370
قانون ( فارسى )
سابقا گفتيم كافى است . اگر خناق سببش از پرشدگى ( امتلاء ) سراسر بدن نيست و فقط زائدهايست در طرفهاى گلو ، بيم آن هم نرود كه كمك از اندامى ديگر به وى برسد ، ممكن است نيازى به رگ زدن نباشد . شايد به وسيلهء دارو كارى بشود كرد كه گداختهء زياد را - كه نياز به تعويض داشته باشد - بازدارد . بايد بيمار از غذا خوردن امتناع ورزد تا بدن از خون خود تغذيه نمايد و خونى را كه به ورم مىرسد به سوى خود برگرداند و خون راه ورم را از دست بدهد ؛ مثل اينكه بدن خون را از ورم غصب مىنمايد . آنگاه به تحليل بردن و رسانيدن ورم بپرداز ! زيرا اگر رگ بزنى ممكن است بيمار تحمل نكند و اگر رگ بزنى حتما بيمار بايد غذا بخورد و هرگاه غذا خورد و بهويژه اگر غذا بخورد و سير نشود ، به شكنجه و آزار گرفتار آيد . اما در هر حال اگر تشخيص دادى كه بايد رگ زير زبان زده شود ، كار را به تأخير مينداز و روز اول بزن و حتى در حالت خونگيرى نوبتى يك ساعته در زدن رگ زير زبان درنگ مكن ! بهويژه هرگاه ديدى كه رگهاى زير زبان كشيدگى يافتهاند . احتمال دارد در بيمارى ذبحه نياز باشد كه رگ گردن ( وداج ) را بزنى . يا زبان را با لبهء تيغ خراش دهى و شيار نمايى . حجامت بر ساق نهادن نيز مفيد است . كسانى كه اكثرا به بيمارى خناق گرفتار آيند بايد احتياط كنند ، همينكه حس كردند كه حالت خفگى در راه است خونگيرى به عمل آورند . منظور اين است كه هرگاه احساس پرى كردند يا در سرآغاز موسم بهار خونگيرى از آنها به عمل آيد خوب است . اگر بيمار خناق با تب شديد روبهرو نيست و تب مانع تخليه نباشد ، اماله وسيلهء داروهاى تند مزاج و نيرومند بسيار مفيد است . و اگر تب هست به وسيلهء داروهاى سبك و نيروبخش حقنه شوند . در هر حال حقنه وسيلهء داروهاى بسيار تأثيربخش در تخليه و شياف از آنها در بيمارى خناق بسيار بهرهرسان است . بايد دستوپاى بيمار را ببندند ، پشم و بهويژه پشم آلوده به پشكل ميش را در روغن زيتون يا . روغن بابونه فروكنند و پيرامون گردن بندند كه هم آرامبخش درد است و هم نرم كنندهء ورم خناقى است و در آخر كار كه ديدى پشم كذايى بهره نداد ، آن پشم گردنپيچ را با داروهايى بياميز كه مادهء ورم را جذب مىكنند ؛ كه عبارتند از : بورك ، خردل ، كوشنه ، گندبيدستر ، گوگرد و مرهمهاى سرخ گردانندهء پوست بسيار تأثيربخش ، كه مرهمها با عسل بلاذر درست مىشوند . و هر داروى تاولآور در اينباره مفيد است . بايد بيمار تا روز سوم فقط اسكنجبين و عسلاب بخورد و غذاى ديگر نخورد ، آنگاه به تدريج شروع به خوردن آب جو همراه با شربتهاى خوشمزه بكند ، بعد از آن زردهء تخممرغ بخورد .